DaBuLu

Determinizm (Belirlenimcilik)

Posted in Sözlük by yazikalir on 16 Ağustos 2009

belirlenimcilik, -ği    

a. fel. Her olayın başka olayların gerekli ve kaçınılmaz bir sonucu olduğunu ileri süren öğreti, gerekircilik, determinizm: “Descartes fizikte, tıpta ve fizyolojide mekanikçi belirlenimcilğin temellerini attı.” –A. Boysan.

 Güncel Türkçe Sözlük 



belirlenimcilik   İng. determinism 

(Lat. determinare = sınırlama, belirleme) :
I. (Doğa bilimlerinde) Evrende bütün olup bitenlerin nedensellik bağlantısı içinde belirlendiğini öne süren görüş. ;

II. (Tanrıbilimde) Evrendeki olayların yanısıra insanın istencini de Tanrı’nın belirlediğini öne süren öğreti.

III. (Ahlak felsefesinde)

·          1. İnsanın isteme ve eylemlerinin iç ve dış nedenlerle belirlenmiş olduğunu, dolayısıyle salt bir istenç özgürlüğü olamayacağını savunan görüş. Buna göre:

o    a. İstenç ve eylem dış etkenlerin ürünüdür (mekanist belirlenimcilik),

o    b. İnsanın istemeleri her zaman içinde bulunduğu toplumsal koşullara bağlıdır; bu koşullar istenci belirler (toplumsal belirlenimcilik),

o    c. İnsanın eylemlerini tarih belirler (tarihsel belirlenimcilik).

·          2. İstenç ve eylemleri iç etkenlerin, ben’in, kişiliğin ürünü olarak gören anlayış. // İstencin ve eylemin nedeni kişilik olarak alındığından özgürlüğe de yer verilmiş olur (özbelirlenim: autodeterminismus). Karşıtı bk. belirlenmezcilik

 BSTS / Felsefe Terimleri Sözlüğü 1975

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: